اگر «اسپیکر فوکال» را جست‌وجو کرده‌اید، به احتمال زیاد به چهار اسم رسیده‌اید که فقط در یک عدد یا یک کلمه با هم فرق دارند: Alpha 50 Evo، Alpha 65 Evo، Alpha 80 Evo و Alpha Twin Evo. هر چهار مدل امروز در تکنیک موجودند. تکنیک نماینده و واردکنندهٔ رسمی فوکال (Focal) در ایران است.
پاسخ کوتاه: سه Alpha Evo دوطرفه (50، 65 و 80) فناوری، توییتر، پنل پشتی و بازهٔ فاصلهٔ شنیدن یکسانی دارند و فرقشان در اندازهٔ ووفر، توان آمپ، عمق بم و بیشینهٔ صداست. برای کار پشت میز و جای کم Alpha 50 Evo، برای بم بیشتر با همان چیدمان Alpha 65 Evo، و برای صدای بلند و بم عمیق Alpha 80 Evo را بردارید. Alpha Twin Evo مانیتوری ۲٫۵ راهه و افقی با دو ووفر است.
فوکال از کجا آمده و چرا در تکنیک است
Focal از ۱۹۷۹ تجهیزات آکوستیک می‌سازد. مقرش سنت‌اتین (Saint-Étienne) فرانسه است. بخش حرفه‌ای‌اش در ۲۰۰۲ راه افتاد. طراحی و توسعهٔ همهٔ محصولات، از جمله مانیتورهای حرفه‌ای، کار مهندسان خود Focal در کارگاههای سنت‌اتین است.
دربارهٔ ساخت، حرف Focal دقیق است: در برگه‌ها و کاتالوگ، ووفر Slatefiber صریحاً «ساخت کارگاههای Focal در فرانسه» نامیده شده، نه کل اسپیکر. در Twin Evo، توییتر و ووفرها به تعبیر Focal «نوآوریهای ساخت فرانسه»اند.
در آدیو مگ از ریشه‌های عمیق Focal در صنعت صدا حرف زدیم، از های‌فای رده‌بالا تا سری‌های استودیویی که در ایران دیده‌اید، و برای ما جالب‌ترین نکته این بود که این برند از استودیوی حرفه‌ای تا استودیوی خانگی را پوشش میدهد. Alpha Evo ویژهٔ تولید موسیقی ساخته شده. هدف Focal این است که با آن صدای حرفه‌ای‌اش را «در دسترس همه» بگذارد.
برندهای وارداتی ما اتفاقی انتخاب نمی‌شوند. در تکنیک، پیشنهاد برند از فروشنده‌ها می‌آید و بعد مدیر فروش دربارهٔ آن تحقیق می‌کند.
همهٔ مدل‌های Focal را در صفحهٔ Focal در تکنیک ببینید.
Slatefiber، توییتر گنبد معکوس و پورت لایه‌ای
Focal برای Alpha Evo سه فناوری را جلو می‌گذارد. آنچه می‌آید توضیح خود سازنده است. محک آخرش گوش شماست.
اولی مخروط ووفر است، دیافراگمی که بم و میانه را می‌سازد، و Slatefiber همان مخروطی است که Focal در ۲۰۱۹ و پس از بیش از چهار سال تحقیق معرفی کرد. جنسش کامپوزیتی از الیاف کربن بازیافتیِ بافته‌نشده و پلیمر ترموپلاستیک است و هر جزء این ترکیب کاری دارد: الیافِ هم‌جهت مخروط را سفت‌تر می‌کنند، بافته‌نبودن الیاف و پلیمرِ میانشان میرایی را بالا می‌برد، و سبکی کربن حساسیت درایور را بهتر می‌کند. صدایش را Focal «پویا، غنی و بسیار متعادل، به‌ویژه در میانه» توصیف می‌کند. ساختش کامل در سنت‌اتین انجام می‌شود.
دومی توییتر است. گنبد معکوس از ۱۹۸۱ امضای Focal است. خود Focal آن را می‌سازد. انحنای این گنبد خیلی کمتر از گنبد معمولی است و به گفتهٔ Focal همین پراکندگی را بهتر و جهت‌داری را بسیار کم می‌کند. جنس گنبد در Alpha Evo آلومینیوم است تا سفتی بیشتر و اعوجاج کمتر شود، و یک موج‌بر (waveguide) هم پاسخ را در صفحهٔ افقی در محدودهٔ ±0.5 dB نگه می‌دارد.
پشت میز، این به دو قول Focal می‌رسد: صدای یکسان در سراسر اتاق به‌خاطر پراکندگی پهن، و تعادل تُنال یکسان در صدای کم و زیاد. اولی به کار روزهایی می‌آید که آهنگ‌ساز یا خواننده کنارتان می‌نشیند و باید همان را بشنود که شما می‌شنوید.
سومی پورت است. هر سه مدل دوطرفه پورت لایه‌ای با مقطع بزرگ دارند. Twin Evo دو تا دارد. Focal دربارهٔ Alpha 80 Evo فقط اضافه می‌کند که پورت بزرگ طراحی بیس‌رفلکس را جمع‌وجور نگه می‌دارد.
متن فناوری در صفحه‌های Alpha 50، 65 و 80 Evo عیناً یکی است، پس هر کدام از این سه را بردارید، همین مخروط و همین توییتر را گرفته‌اید و انتخاب به اندازهٔ میز و بلندی صدای کارتان برمی‌گردد. هر سه را در صفحهٔ Focal در تکنیک کنار هم ببینید.
سه مدل دوطرفه در چه چیزهایی یکی‌اند
هر سه اکتیو و نیرفیلدند. هر کدام دو آمپلی‌فایر داخلی دارد. دفترچهٔ Focal برای این اسپیکرهای نیرفیلد فاصلهٔ مشخصی میدهد: بین ۴۰ سانتیمتر تا ۳ متر از شما و رو به شما. این بازه برای هر سه یکی است. انتخاب اندازه بر اساس اتاق را در «اسپیکر ۵ اینچ، ۶٫۵ اینچ یا ۸ اینچ؟» باز کرده‌ایم.
ورودی‌ها هم یکی است. XLR و TRS بالانس‌اند با حساسیت +4dBu و RCA نابالانس با حساسیت -10dBV، و تا سه منبع را می‌شود به هر اسپیکر وصل کرد، هرچند Focal ترجیح میدهد هم‌زمان فقط یکی روشن باشد تا تداخل صدا پیش نیاید.
پنل پشت هم یکی است. کلید حساسیت دو حالت 0 و +6 dB دارد و حالت +6 برای وقتی است که می‌خواهید صدای مانیتور بالا برود بی‌آنکه خروجی کارت صدا به اشباع برسد. دو کنترل shelving هم هست، برای بم با بازهٔ ±6 dB و برای زیر با بازهٔ ±3 dB. اسپیکر نزدیک دیوار یا گوشه است؟ بم را روی -2، -4 یا -6 بگذارید، و در اتاق «روشن» زیر را روی -2 یا -3.
حالت آماده‌به‌کار پس از حدود ۱۵ دقیقه بی‌سیگنال فعال می‌شود و مصرف را زیر ۰٫۵ وات می‌برد. خاموش‌کردنش با یک کلید است. اینسرت نصب دیواری و سقفی برای پایه‌های K&M روی هر سه هست و نصبش کار متخصص است.
هیچ‌کدام از این‌ها بین سه مدل فرق نمی‌کند. فرق واقعی در جدول است.
Alpha Evoها کنار هم
| ویژگی | Alpha 50 Evo | Alpha 65 Evo | Alpha 80 Evo | Alpha Twin Evo |
|---|---|---|---|---|
| ووفر و توییتر | دوطرفه، ووفر ۵ اینچ Slatefiber، توییتر ۱ اینچ آلومینیومی گنبد معکوس | دوطرفه، ووفر ۶٫۵ اینچ Slatefiber، توییتر ۱ اینچ آلومینیومی گنبد معکوس | دوطرفه، ووفر ۸ اینچ Slatefiber، توییتر ۱ اینچ آلومینیومی گنبد معکوس | ۲٫۵ راهه، دو ووفر ۶٫۵ اینچ Slatefiber، توییتر ۱ اینچ آلومینیومی گنبد معکوس |
| آمپ (کلاس D) | ۳۵ وات بم و میانه + ۲۵ وات زیر ¹ | ۵۵ وات بم و میانه + ۳۰ وات زیر ² | ۸۰ وات بم و میانه + ۳۵ وات زیر | ۲ × ۵۰ وات بم و میانه + ۳۰ وات زیر |
| پاسخ فرکانسی (±3 dB) | ۴۵ هرتز تا ۲۲ کیلوهرتز | ۴۰ هرتز تا ۲۲ کیلوهرتز | ۳۸ هرتز تا ۲۲ کیلوهرتز | ۳۸ هرتز تا ۲۲ کیلوهرتز |
| بیشینهٔ SPL (پیک در ۱ متر) | ۱۰۱ دسی‌بل | ۱۰۴ دسی‌بل | ۱۰۶ دسی‌بل | ۱۰۸ دسی‌بل |
| ورودی‌ها | XLR و TRS بالانس، RCA نابالانس | XLR و TRS بالانس، RCA نابالانس | XLR و TRS بالانس، RCA نابالانس | XLR و TRS بالانس، RCA نابالانس |
| تنظیم‌های پشت | حساسیت 0/+6، Auto standby، shelving بم ±6 و زیر ±3 | حساسیت 0/+6، Auto standby، shelving بم ±6 و زیر ±3 | حساسیت 0/+6، Auto standby، shelving بم ±6 و زیر ±3 | حساسیت، Auto standby، shelving بم ±6 و زیر ±3، کلید انتخاب ووفرِ پخش‌کنندهٔ میانه |
| ارتفاع × عرض × عمق، وزن | ۳۱ × ۲۲٫۸ × ۲۳٫۹ سانتیمتر، ۵٫۹۵ کیلوگرم | ۳۳٫۹ × ۲۶٫۱ × ۲۸٫۹ سانتیمتر، ۷٫۶ کیلوگرم | ۳۹ × ۲۹٫۶ × ۳۳ سانتیمتر، ۹٫۸ کیلوگرم | ۲۶ × ۵۵ × ۲۹ سانتیمتر، ۱۲٫۲ کیلوگرم |
| کاربرد به گفتهٔ Focal | کنترل از نزدیک (proximity control) | همهٔ متخصصان و همهٔ انواع کار استودیویی | سطح صدای بالا و بم عمیق، برای میکس، مسترینگ یا پخش | امضای صدایی یکسان در محدودهٔ شنیدنِ (sweetspot) پهن |
منبع: صفحه‌های محصول Focal و دفترچهٔ Alpha Evo، با نشانی کامل در بخش منابع.
¹ برگهٔ محصول Alpha 50 Evo توان را ۳۰ + ۲۰ وات (music) نوشته و ما عدد صفحهٔ وب، دفترچه و کاتالوگ Focal را آورده‌ایم. ² برگهٔ محصول Alpha 65 Evo آمپ زیر را ۲۵ وات (music) نوشته و ما عدد صفحهٔ وب، دفترچه و کاتالوگ را آورده‌ایم.
فرق Alpha 50، 65 و 80 Evo در عمل
از ۵۰ به ۶۵ و بعد ۸۰ که بروید، ووفر از ۵ به ۶٫۵ و ۸ اینچ می‌رسد، بم از ۴۵ به ۴۰ و ۳۸ هرتز پایین می‌آید، بیشینهٔ صدا از ۱۰۱ به ۱۰۴ و ۱۰۶ دسی‌بل بالا می‌رود و وزن از ۵٫۹۵ به ۹٫۸ کیلوگرم می‌رسد.
یک نکته در همین عددها پنهان است. روی کاغذ، بم Alpha 80 Evo فقط ۲ هرتز پایین‌تر از Alpha 65 Evo اعلام شده، در حالی که آمپ بم و میانه از ۵۵ به ۸۰ وات می‌رسد. جهش اصلی ۸۰ در توان است.
Alpha 50 Evo
کم‌عمق‌ترین و سبک‌ترین عضو خانواده است. Focal دربارهٔ دو آمپ ۳۵ و ۲۵ واتی‌اش ادعا دارد که جریان‌دهی بالایی دارند و صدای بلند را «بدون اعوجاج» می‌دهند. اگر نزدیک اسپیکر می‌نشینید و جای روی میز برایتان مهم است، Focal Alpha 50 Evo را بردارید.
Alpha 65 Evo
وسط خانواده است. توصیف Focal از کاربرد این مدل (ردیف آخر جدول) از هر سه کلی‌تر است و اتاق یا فاصلهٔ خاصی در آن نیست. اگر بم بیشتری از ۵ اینچ می‌خواهید و نمی‌دانید به ۸۰ احتیاج دارید یا نه، Focal Alpha 65 Evo گزینهٔ کم‌ریسک‌تری است.
Alpha 80 Evo
Focal این مدل را «معیار خط Alpha Evo» مینامد و توصیه‌اش برای آن به‌ویژه سطح صدای بالاست. با ۳۳ سانتیمتر عمق و ۹٫۸ کیلوگرم وزن، پیش از خرید عمق میز و پایه‌تان را اندازه بگیرید، هرچند فاصلهٔ مجاز شنیدنش همان ۴۰ سانتیمتر تا ۳ متر است. اگر بیشتر با صدای کم کار می‌کنید و بم عمیق‌تر هم اولویت‌تان نیست، دلیل‌هایی که Focal برای این مدل می‌آورد به کار شما نمی‌آید. ولی اگر بلند کار می‌کنید و بم عمیق می‌خواهید، Focal Alpha 80 Evo برای همین نیاز پیشنهاد شده.
Alpha Twin Evo چه فرقی دارد
Twin Evo مانیتوری اکتیو و ۲٫۵ راهه است با سه آمپلی‌فایر داخلی (۲ × ۵۰ وات برای بم و میانه و ۳۰ وات برای زیر)، دو ووفر ۶٫۵ اینچ Slatefiber، دو پورت لایه‌ای و همان توییتر ۱ اینچ آلومینیومی گنبد معکوس.
افقی کار می‌کند. با کلیدی پشت پنل انتخاب می‌کنید کدام ووفر میانه را هم پخش کند، و Focal ترجیح میدهد این ووفر سمت داخل باشد: در اسپیکر چپ سمت راست، در اسپیکر راست سمت چپ.
پاسخ فرکانسی‌اش همان ۳۸ هرتز تا ۲۲ کیلوهرتز (±3 dB) Alpha 80 Evo است و بیشینهٔ صدایش در میان چهار مانیتور Alpha Evo بالاترین است: ۱۰۸ دسی‌بل (پیک در ۱ متر). ارتفاعش ۲۶ سانتیمتر است، ۱۳ سانتیمتر کمتر از Alpha 80 Evo، ولی ۵۵ سانتیمتر عرض و ۱۲٫۲ کیلوگرم وزن دارد. عرض میز را بسنجید.
پس اگر بم و بلندی ۸۰ را می‌خواهید ولی روی میز جای اسپیکر بلند ندارید و عرض میز اجازه میدهد، Focal Alpha Twin Evo را ببینید.
اگر دنبال Shape یا ST6 هستید
این دو ردیف امروز در تکنیک موجود نیستند و در سایت و کاتالوگ Focal هم رتبه‌ای میان ردیف‌ها نیامده.
Shape مخروط Flax (کتان) دارد و ساخت کارگاههای Focal در فرانسه است. پورت هم ندارد. برای شنیدن نیرفیلد و فضاهای کوچک طراحی شده، با آمپ کلاس AB، توییتر «M» آلومینیوم/منیزیم و دو رادیاتور پسیو. از مدل‌های این راهنما، Shape 50 تنها مدلی است که Focal برایش متراژ میدهد: اتاق کوچک‌تر از ۱۲ متر مربع.
ST6 مخروط «W» و توییتر بریلیوم دارد و در عبارت خود Focal، «بهترین فناوری‌های آکوستیک» برند را به ارث برده. Trio6 در این خانواده سه‌راهه و ساخت فرانسه است و Solo6 دوطرفه با حالت Focus. دربارهٔ سه‌راهه‌های Focal، در آدیو مگ از «تریو»ی فوکال این‌طور یاد کردیم که «خیلی مناسب اتاق‌هایی هستش که ساخته شدن برای فرکانس پایین». برای سفارش این ردیف‌ها با ما تماس بگیرید.
اسپیکر فوکال را چطور بسنجیم
در گفت‌وگوی بالا، به جای خوب یا بد گفتن، چند معیار برای سنجیدن یک برند گذاشتیم: چقدر نوآوری کرده و از دیگران کپی نکرده، چه پیشینه‌ای دارد، و آیا هر چند سال محصولش را به‌روز می‌کند. Focal از ۱۹۷۹ کار می‌کند و Slatefiber را خودش ساخت، و برندی که سال‌ها در رقابت جهانی مانده و جامعهٔ کاربری خودش را ساخته، با «من دوستش ندارم» زیر سؤال نمی‌رود.
بعد نوبت اتاق است. آنچه می‌شنوید جمع اسپیکر، اتاق، آکوستیک، جای اسپیکر و منبع سیگنال است و مهم‌ترینشان اتاق است. خیلی‌ها وقتی میکسشان جای دیگر خوب صدا نمی‌دهد، اول به اسپیکرشان شک می‌کنند، چه Focal باشد چه هر برند دیگری، در حالی که مشکل اغلب اتاق است. پیش از قضاوت، توییتر را هم‌ارتفاع گوش بگذارید و با دو اسپیکر و جای نشستن یک مثلث متساوی‌الاضلاع بسازید.
و گوش بدهید. اسپیکر را باید شنید و از روی کاغذ نمی‌شود حسابش کرد. برای همین در هر رده چند گزینه پیشنهاد می‌دهیم، چون ممکن است ما صدایی را دوست نداشته باشیم و نفر بعدی دوست داشته باشد. سلیقه وزن زیادی دارد. پیش از خرید اگر دربارهٔ اتاق یا مدل سؤالی دارید، با ما تماس بگیرید.
پرسش‌های متداول
آیا اسپیکرهای Alpha Evo ساخت فرانسهاند؟
Focal ووفر Slatefiber این اسپیکرها را صریحاً ساخت کارگاههای خودش در فرانسه مینامد و در Twin Evo توییتر و ووفرها را «نوآوریهای ساخت فرانسه». دربارهٔ کشور ساخت کل اسپیکر چیزی ننوشته است.
Alpha 80 Evo برای فاصلهٔ دورتر است؟
Focal بازهٔ ۴۰ سانتیمتر تا ۳ متر را برای هر سه مدل یکسان میدهد. دلیلش برای ۸۰ سطح صدای بالا و بم عمیق است.
گارانتی Alpha Evo با کیست؟
Focal گارانتی را به نمایندهٔ رسمی هر کشور سپرده است و این نماینده در ایران تکنیک است. اسپیکر نو ۱۲ ماه گارانتی آمپلی‌فایر و کراس‌اوور دارد و توییتر و ووفر شامل آن نیستند.