راهنمای میکروفون‌های Neumann: TLM 102، TLM 103، TLM 107، TLM 49 و U 87 Ai

اگر تصمیم گرفته‌اید میکروفون نویمن (Neumann) بخرید، احتمالاً میان پنج اسم مانده‌اید که روی کاغذ شبیه هم‌اند: TLM 102، TLM 103، TLM 107، TLM 49 و U 87 Ai. هر پنج کندانسرند و همین حالا در تکنیک، نمایندهٔ رسمی Neumann در ایران، موجودند. کدام را بردارید؟ بستگی دارد چه چیزی ضبط می‌کنید و کجا.

پاسخ کوتاه: اولین میکروفون حرفه‌ای با بودجهٔ جمع‌وجور، TLM 102. کاردیوئید بسیار کم‌نویز با بم عمیق و کنترل‌شده برای وکال و گفتار، TLM 103. پنج الگو، پد، فیلتر و صدای بی‌رنگ، TLM 107. خواننده‌ای که کپسول K 47 و اشباع نرم در صدای بلند را می‌خواهد سراغ TLM 49 برود، و برای وکال و گفتار حرفه‌ای با سه الگو، U 87 Ai.

کدام میکروفون Neumann برای شما

ردیف خودتان را پیدا کنید.

و عددها، کنار هم:

مشخصات از صفحه‌های رسمی و دفترچه‌های Neumann است و موجودی را ۷ آبان از فروشگاه تکنیک خواندیم.

TLM 102 برای اولین میکروفون حرفه‌ای

TLM 102 کوچک‌ترین میکروفون این فهرست است، حدود ۲۱۰ گرم با ۱۱۶ میلی‌متر طول، و Neumann آن را مقرون‌به‌صرفه‌ترین میکروفون دیافراگم‌بزرگ خودش معرفی می‌کند. امکاناتش کمتر است. الگو فقط کاردیوئید است، پد و فیلتر روی بدنه ندارد و در عوض یک توری پاپ داخلی دارد که کار با آن را برای تازه‌کار هم راحت می‌کند.

صدایش شفاف و متمرکز است. میانه‌ها خطی‌اند، Neumann از برجستگی ملایمی در زیرها حرف می‌زند و بمش هم پُر است، و وقتی نزدیک می‌خوانید اثر مجاورت (بم اضافه‌ای که در فاصلهٔ کم پیدا می‌شود) آن را غنی‌تر می‌کند، بی‌آنکه از کنترل خارج شود.

برای وکال مرد و زن و طیف پهنی از سازها ساخته شده و تا ۱۴۴ دسی‌بل را بی‌اعوجاج شنیدنی می‌گیرد، پس اگر داخل کیک درام صدا خش برداشت، مقصر احتمالاً پری‌امپ یا کارت صداست.

ما در اپیزود Neumann آدیو مگ صریح گفتیم که اگر می‌خواهید وارد دنیای حرفه‌ای‌تر میکروفون شوید، همین TLM 102 را بخرید و منتظر مدل‌های گران‌تر نمانید.

اگر اولین کندانسر جدی‌تان را برای وکال یا ساز در خانه می‌خرید و بودجه تعیین‌کننده است، TLM 102 Studio Set را از تکنیک بخرید.

TLM 102 یا TLM 103؟

TLM 103 یک پله بالاتر از TLM 102 می‌نشیند. این پله چه چیزی اضافه می‌کند؟

فرق اول نویز است. ۷ در برابر ۱۲ dB-A. TLM 103 جزو کم‌نویزترین میکروفون‌های موجود است، ولی این عدد را با اتاقتان بسنجید، چون زیر ۱۰ dB-A رقم دقیق اهمیتی ندارد (حتی اتاق ضبط بسیار ساکت بیشتر از این نویز دارد) و ۱۱ تا ۱۵ dB-A هم معمولاً در کل میکس شنیده نمی‌شود. تفاوت ۷ و ۱۲ dB-A بیشتر در کارهای حساس شنیده می‌شود.

فرق دوم حساسیت است. ۲۳ در برابر ۱۱ mV/Pa. هر دو از حدود ۸ mV/Pa بالاترند که با تقریباً هر پری‌امپی کافی است، ولی پری‌امپ ارزان در گین بالای ۵۰ دسی‌بل اغلب کدر صدا می‌دهد و حساسیت بالاتر TLM 103 همین‌جا نویز را حتی با کارت صدای ارزان پایین نگه می‌دارد.

فرق سوم صداست. TLM 103 در ۱۹۹۷ آمد. Neumann آن را جایگزین مقرون‌به‌صرفهٔ U 87 معرفی کرد و کپسولش را از K67/87 همان U 87 گرفت، با همان الکترود پشتی و دیافراگم ولی صداگذاری کمی مدرن‌تر، و امروز آن را «یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌های تاریخ» خودش می‌خواند. صدایش مستقیم ولی پالوده است، با میانه‌های مقتدر و بمی عمیق ولی کنترل‌شده که برای صداهای بم و پرطنین ساخته شده، و ما در اپیزود Neumann گفتیم با همهٔ این خویشاوندی، مدرن‌تر است و رنگ و گرمای U 87 را ندارد.

در کار روزمره هم دو فرق پیدا می‌شود. تقویت‌کنندهٔ TLM 103 تا زیر ۲۰ هرتز خطی است و به لرزش، باد و پاپ حساس‌تر است، و برای همین Neumann برای برخی کاربردها کنار لرزه‌گیر EA 1، که در ست هست، پاپ‌اسکرین PS 15 یا PS 20 a یا بادگیر WS 87 را پیشنهاد می‌کند. پاپ‌اسکرین در ست نیست. TLM 102 پاپ‌فیلتر داخلی دارد. فرق دیگر صدای بلند است: در دفترچهٔ TLM 103 پدی نیامده و تا ۱۳۸ دسی‌بل را بدون پیش‌تضعیف می‌گیرد، در حالی که TLM 102 تا ۱۴۴ دسی‌بل می‌رود.

اگر صدایتان بم و پرطنین است، با کارت صدای ارزان و گین بالا کار می‌کنید یا در کارهای حساس کمترین نویز را می‌خواهید، TLM 103 Studio Set را از تکنیک بخرید. اگر هیچ‌کدام دربارهٔ شما صدق نمی‌کند، TLM 102 کافی است، پاپ‌فیلترش داخل بدنه است و بودجهٔ کمتری می‌خواهد: TLM 102 Studio Set را از تکنیک بخرید.

TLM 107 برای کسی که چند الگو لازم دارد

TLM 107 پنج الگو دارد، یعنی امنی، کاردیوئید باز، کاردیوئید، هایپرکاردیوئید و فیگور ۸. پنج الگو به چه کار شما می‌آید؟ کاردیوئید برای وکال و هر چیزی که باید خشک و نزدیک شنیده شود، امنی برای گیتار آکوستیک، پرکاشن یا بک‌وکالی که با کمی فضای اتاق بهتر می‌نشیند، و فیگور ۸ برای وقتی که جلو و پشت را می‌خواهید و کناره‌ها را نه. صدای خواننده نازک است؟ فیگور ۸ بم بیشتری می‌آورد.

کنار الگوها پد ۶ و ۱۲ دسی‌بلی و فیلتر پایین‌بُر ۴۰ و ۱۰۰ هرتزی هم هست که رامبل را کم و اثر مجاورت را جبران می‌کند. همه را با یک کلید ناوبری پشت میکروفون تنظیم می‌کنید. نمایشگر LED ‏۱۵ ثانیه پس از آخرین تغییر خاموش می‌شود.

کپسول دودیافراگمی‌اش مخصوص همین مدل طراحی شده، و ادعای Neumann این است که با عوض کردن الگو تعادل کلی صدا به هم نمی‌خورد، چیزی که برای میکروفون دیافراگم‌بزرگ «کاملاً استثنایی» است. پاسخ کپسول تا حدود ۸ کیلوهرتز تخت است.

برای صدای بی‌رنگ ساخته شده. شروین رادفر در یک پروژهٔ هیپ‌هاپ وکال اصلی را با TLM 107 گرفت و دو TLM 49 را با زاویهٔ ۴۵ درجه برای فضا و ریورب گذاشت، و به تجربهٔ او TLM 107 خیلی روشن و تمیز است و TLM 49 میانه‌های کمی عقب‌تر و بم بیشتری دارد.

میزبان اپیزود Neumann ما TLM 107 را خیلی دوست دارد، به خاطر صدای تمیز، مدرن و بسیار شفافش، و به نظرش اگر به این پنج الگو نیاز دارید انتخاب همین است.

اگر هم وکال می‌گیرید و هم ساز، یا یک میکروفون را برای چند چیدمان می‌خواهید، TLM 107 Studio Set را از تکنیک بخرید.

TLM 49 و صدای کپسول K 47

TLM 49 را اساساً برای خواننده ساخته‌اند و الگویش کاردیوئید ثابت است، با کپسول K 47 و گریل بزرگ M 49، ولی به جای لامپ با مدار FET کار می‌کند. K 47 کپسول U 47 لامپی است، میکروفونی که از ۱۹۴۹ تا ۱۹۶۰ صنعت ضبط و پخش را دگرگون کرد.

عدد ۱۱۰ را با بقیه مقایسه نکنید. TLM 49 را عمداً طوری ساخته‌اند که در صدای بلند اشباع نرم بدهد: اعوجاجش در ۱۱۰ دسی‌بل به ۰٫۵٪ می‌رسد و تا ۱۲۹ دسی‌بل آرام‌آرام به ۵٪ بالا می‌رود. این رنگ‌گرفتن در اوج‌ها شخصیت میکروفون است. میزبان همان اپیزود TLM 49 را «محبوب‌ترین میکروفون پاپ ایران» می‌داند و همین را توصیف می‌کند: وقتی خواننده بالا می‌خواند و داد می‌زند، رنگ صدا بیرون می‌زند.

جز وکال، روی گیتار آکوستیک و کنترباس هم خوب کار می‌کند، و فرقش با TLM 107 را در تجربهٔ شروین رادفر دیدید: میانهٔ عقب‌تر و بم بیشتر.

با ۸۲۵ گرم، سنگین‌ترین میکروفون این فهرست است. پایهٔ محکم بگیرید. لرزه‌گیر EA 3 در ست هست.

اگر خواننده‌اید و صدای کلاسیک K 47 با کمی رنگ در اوج‌ها را می‌خواهید، TLM 49 Studio Set را از تکنیک بخرید.

U 87 Ai چه چیزی بیشتر می‌دهد؟

یادتان هست که TLM 103 را جایگزین مقرون‌به‌صرفهٔ U 87 ساخته بودند، پس جای این سؤال هست که U 87 Ai چه چیزی بیشتر از آن دارد. سه چیز آن را از TLM 102، TLM 103 و TLM 49 جدا می‌کند، و TLM 107 از این سه فقط در اولی با آن فرق دارد. اول مدار: TLMها بی‌ترانسفورماتورند و U 87 Ai خروجی ترانسفورماتوری دارد، و در ویدیوی مشخصات فنی میکروفون‌ها توضیح دادیم که میکروفون‌های ترانسفورماتوردار معمولاً زیرهای نرم‌تر و بم عمیق‌تری دارند و بی‌ترانسفورماتورها شفاف‌ترند، و انتخاب میان این دو سلیقه‌ای است. دوم الگو: امنی، کاردیوئید و فیگور ۸، با کلید چرخانی زیر گریل. سوم پد ۱۰ دسی‌بلی و فیلتر پایین‌بُر.

U 87 در ۱۹۶۷ آمد. نسخهٔ Ai همان طراحی کپسول دودیافراگمی U 67 را دارد، کپسولی که «صدای Neumann» را با آن می‌شناسند، و Neumann خودش آن را «میکروفون استاندارد گفتار و وکال» می‌نامد. صدایش خطی ولی با شخصیت است. پاسخ روی محور تقریباً تخت است و با این حال کاریزمای خاصی دارد، و برای همین به خریدار می‌گوییم دنبال صاف‌ترین منحنی نباشد، چون U 87 در یک ناحیه برجستگی‌ای دارد که خاصش کرده.

Neumann آن را برای صداپیشگی، دوبله و کتاب صوتی انتخاب اول و برای وکال، به تعبیر خودش، میکروفون نهایی می‌داند. جلوی کابینت بیس و گیتار هم زیاد دیده می‌شود و یک جفتش انتخاب بسیاری از مهندسان برای پیانو است. پوریا، پادکستر «رادیو کافه»، در گفت‌وگویی که اسفند ۱۴۰۲ با ما داشت گفت میکروفون اصلی‌اش U 87 Ai است و دومی TLM 49، و ما هم U 87 را برای صداپیشگی، پادکست و رادیو مدلی بسیار استاندارد دانستیم.

دو نکتهٔ کاری. با فیلتر روشن، در کاردیوئید از ۳۰ تا ۴۰ و در فیگور ۸ از ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر در آن بخوانید. با عوض کردن الگو ممکن است حدود ۳۰ ثانیه نویز بیشتری بشنوید که نشانهٔ خرابی نیست، پس پیش از چرخاندن کلید سطح دستگاه را پایین بیاورید.

Neumann در آیکون‌های کاربردی کنار هر مدل، استودیوی خانگی را برای TLMها و TLM 49 آورده و برای U 87 Ai نه، و آن را در ردهٔ استودیوی حرفه‌ای، پخش و دوبله گذاشته است. اگر کارتان وکال حرفه‌ای، صداپیشگی، دوبله یا کتاب صوتی است، U 87 Ai Set را از تکنیک بخرید.

یک جفت KM 184 برای ساز و ضبط استریو

اگر بیشتر ساز ضبط می‌کنید تا وکال، به KM 184 هم نگاه کنید، کندانسری دیافراگم‌کوچک (قلمی) با الگوی کاردیوئیدی که با فرکانس تغییر نمی‌کند. نویز ذاتی‌اش ۱۳ dB-A است، حدود ۶ دسی‌بل بیشتر از TLM 103، و تا ۱۳۸ دسی‌بل را بی‌اعوجاج می‌گیرد. برای پیانو، پرکاشن، درامز، گیتار آکوستیک، کنترباس، ویولن، ویولن‌سل و سازهای بادی ساخته شده و در ضبط استریو تصویر دقیقی می‌دهد، و ست استریو دو KM 184، دو بادگیر WNS 100 و دو گیرهٔ گردان SG 21 bk دارد.

افشین عزیزی، که مسیر میکروفون‌هایش از KM 184 به U 87 رسید، تعریف کرد وقتی برای میکروفون به تکنیک می‌آمد، به او می‌گفتیم «برو تست کن، بعد بیا».

برای ساز آکوستیک، درامز یا ضبط استریو، KM 184 Stereo را از تکنیک بخرید.

در اتاق آکوستیک‌نشده چه انتظاری داشته باشید

در بسیاری از استودیوهای خانگی، آکوستیک اتاق بیشتر از تجهیزات تازه روی کیفیت صدا اثر می‌گذارد، و برای وکال حمام معمولاً بیش از حد پرطنین است ولی اتاق خواب یا نشیمن اغلب کافی است. چیدمان اتاق را در «آموزش ضبط وکال در خانه» آورده‌ایم.

هیچ‌کدام از منابع رسمی نمی‌گویند کدام مدل در اتاق آکوستیک‌نشده بهتر است، ولی این را می‌دانیم که نویز ذاتی TLM 102 و TLM 107 از نویز محیطِ حتی یک اتاق یا استودیوی بسیار ساکت کمتر است، یعنی در اتاق معمولی خانه نویزی که می‌شنوید بیشتر مال اتاق است تا میکروفون. میکروفون کم‌نویز آزادی بیشتری در جای‌گذاری می‌دهد. وارم آدیو هم TLM 103 را «بهترین برای» اتاق‌های بسیار آکوستیک‌شده با ایزولاسیون عالی آورده است.

پس اگر اتاقتان آکوستیک نشده و تنها دلیلتان برای TLM 103 کم‌نویزی‌اش است، TLM 102 و TLM 107 را هم کنارش بسنجید.

قبل از خرید میکروفون نویمن: کارت صدا، لوازم و نگهداری

کارت صدایتان برای TLM 102، TLM 103، TLM 107 و U 87 Ai فانتوم پاور P48 و ورودی XLR سه‌پین لازم دارد. از نظر جریان، TLM 102 و TLM 107 با هر منبع P48 که دست‌کم ۳٫۵ میلی‌آمپر در هر کانال بدهد کار می‌کنند و U 87 Ai فقط ۰٫۸ میلی‌آمپر می‌کشد. آستانهٔ حدود ۸ mV/Pa را هم که در مقایسهٔ TLM 102 و TLM 103 گفتیم، هر پنج میکروفون جدول رد می‌کنند و کم‌حساس‌ترینشان ۱۱ mV/Pa است.

در ست‌های پنج میکروفون دیافراگم‌بزرگ کابل XLR، پایه یا پاپ‌فیلتر نیامده، پس کابل و پایه را همان موقع کنار میکروفون سفارش بدهید، و برای TLM 103 و U 87 Ai بسته به کار پاپ‌اسکرین یا بادگیر هم، چون Neumann برای هر دو توصیه‌اش کرده است.

چند عادت ساده را جدی بگیرید. در میکروفون فوت نکنید. از نزدیک در میکروفون Neumann «ها» نکنید، چون ممکن است صدا قطع و وصل شود و خیال کنید میکروفون خراب است، و برای تست ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر فاصله بگیرید یا آرام روی گریل دست بکشید. موقع وصل و جدا کردن کابل، فانتوم خاموش باشد. اول صدای دستگاه را کم کنید، بعد فانتوم را خاموش کنید و بعد کابل را بکشید. در گارانتی میکروفون هم فقط مدار و اتصالات پوشش دارند و دیافراگم نه.

اگر کارت صدا را هم از خانوادهٔ Neumann می‌خواهید، MT 48 دو پری‌امپ با گین تا ۷۸ دسی‌بل و مبدل AD با دامنهٔ دینامیک ۱۳۶ دسی‌بل دارد. ادعای Neumann این است که MT 48 نخستین کارت صدای هم‌رده‌اش است که کل دامنهٔ دینامیک میکروفون‌های Neumann را ثبت می‌کند. نقش پری‌امپ را در «پری‌امپ میکروفون چیست» باز کرده‌ایم.

اصل، کارکرده یا دست‌دوم

ما سال‌هاست Neumann را در ایران پخش می‌کنیم و بازار دست‌دوم این میکروفون‌ها شلوغ است، و در همین بازار حتی U 87 تقلبی دیده‌ایم که فقط همکاران باتجربهٔ ما یا استودیودارهای قدیمی که سال‌ها با U 87 کار کرده بودند فرقش را تشخیص می‌دادند. کالای خریداری‌شده از فروشگاه دیگر فقط با برچسب گارانتی و هولوگرام تکنیک گارانتی دارد.

TLM 103 Studio Set کارکرده و TLM 49 Studio Set کارکرده هم در تکنیک موجودند و کالای کارکرده ۲ ماه گارانتی دارد.

M 149، نسخهٔ لامپی مدرن M 49 با نُه الگو، الان موجود نیست و برای سفارشش می‌توانید با ما تماس بگیرید.

پرسش‌های متداول

برای صدای زن یا مرد کدام مدل بهتر است؟

Neumann فقط برای TLM 102 صریحاً از «وکال مرد و زن» نام برده و برای بقیه توصیه‌ای بر اساس جنس صدا ندارد. اگر صدایتان نازک است، فیگور ۸ در TLM 107 یا U 87 Ai بم بیشتری می‌دهد. بهترین راه همان است که به افشین عزیزی گفتیم: اول تست کنید.

برای پادکست و صداپیشگی کدام؟

Neumann واژهٔ پادکست را برای این مدل‌ها به کار نبرده، ولی U 87 Ai را برای صداپیشگی، دوبله و کتاب صوتی انتخاب اول می‌خواند. پوریا از «رادیو کافه» هم در گفت‌وگوی اسفند ۱۴۰۲ با U 87 Ai و TLM 49 کار می‌کرد.

TLM 103 پد دارد؟

دفترچه‌اش کلید پدی توصیف نمی‌کند و تا ۱۳۸ دسی‌بل را بدون نیاز به پیش‌تضعیف می‌گیرد. پد میکروفون در هر حال آخرین راه است، چون نویز را بدتر می‌کند.